Làng Mai 2024 – Hiểu và Thương (P2)

Ngay khoảnh khắc lên xe để ra Sân Bay trở về Sài Gòn, chính bản thân mình đã suy nghĩ về thời gian ở tại Làng sao lại nhanh như vậy? Hải Anh ngồi bên cạnh vẫn còn đang ngâm nga những giai điệu thiền ca, khiến cả xe bồi hồi nhìn Làng, nhìn các Sư Thầy, Sư Cô và các Tăng Thân vẫy tay chào và trong lòng ngóng trông ngày sẽ gặp lại nhau.

Thật ra, trước khi bắt đầu chuyến đi này, bản thân mình khá lo lắng khi nhìn lịch trình của Khoá Tu trong 7 ngày, và vẫn còn suy nghĩ rằng liệu mình có thể hoàn thành không? Vì việc thức lúc 4g sáng với một con Cú đêm bữa giờ không hề dễ dàng gì, và cả việc ngồi thiền trong im lặng, và nghe Pháp Thoại,… Có rất nhiều trải nghiệm mới mà mình vẫn chưa từng có cơ hội được thực hành, và cũng đã đăng ký và mua vé máy bay rồi thì triển thôi nào.

Trong bài viết này, mình sẽ chia sẻ với các bạn về 3 điều chính:

Lịch trình hằng ngày dự kiến

Trước khi khởi hành, LCV tổ chức một buổi chia sẻ về những lưu ý và thời gian, hoạt động tại Làng lúc 5g sáng. Đúng đó, 5g sáng, mọi người đã đọc đúng rồi. Và một con Cú Đêm ráng thức sớm để nghe, và tỉnh ngủ ngay khi xem kỹ lịch trình dự kiến của từng ngày sẽ như thế này:

Mình còn đùa với mấy đứa bạn thân rằng, đây sẽ là hoạt động của mình trong 7 ngày tới đó nha. Và đã đến ngày bay, đến Sân Bay Tân Sơn Nhất lúc 8g30 sáng, làm thủ tục và bay lúc 11g30, có mặt ở Sân Bay Suvarnabhumi lúc 14:00 và lên xe di chuyển về Làng lúc 19g30, vì Làng Mai cách Sân Bay Suvarnabhumi tầm hơn 200km, và tuỳ theo tình hình kẹt xe tại Thành phố Bangkok.

Khi đặt chân đến Làng lúc 7g30, mọi thứ khá mập mờ vì không có nhiều đèn, mình chỉ kịp để vali và di chuyển đến Nhà Bếp còn chút đồ ăn và di chuyển sang Nhà Ăn để nghe cập nhật thông tin, dù biết sẽ thức lúc 4g sáng, nhưng sẽ có một quy tắc gọi là Im Lặng Hùng Tráng từ 9g tối đến khi kết thúc bữa sáng hôm sau, mình khá thoải mái vì bản thân mình cũng không nói quá nhiều, nhưng khi xung quanh không còn một tiếng nói, chỉ còn tiếng lạch cạch của mọi người khi di chuyển, lấy đồ, nhặt đồ,… thì đó là trải nghiệm kỳ diệu. Khi nhận phòng, ở tầng trên, mình đã có sự hoang mang đó cả nhà, vì thường thì mình chọn giường dưới vì mình khá to con, ngủ tầng trên dễ làm lay động chị đồng môn ở dưới lắm [haha]. Nhưng đó cũng là trải nghiệm thú vị, ngủ thôi nào, sáng hôm sau sẽ cần thức sớm đó.

Tiếng chuông vang lên lúc 4g, đồng hồ đeo tay của mình cũng bắt đầu rung, tiếng chuông điện thoại của các chị chung phòng bắt đầu reo, mọi người vẫn im lặng và không ai nói gì với nhau, lặng lẽ vào phòng vệ sinh đánh răng, khẽ chào và mỉm cười khi gặp nhau tại sảnh, mọi người lật đật đi đến Thiền Đường để bắt đầu ngồi thiền buổi đầu tiên cùng nhau.

Thiền Chánh Niệm

Trước đây, mình có người bạn chia sẻ về trải nghiệm đi Làng Mai, anh chia sẻ rằng anh đã khóc nhiều trong khoảng thời gian ở đây, và mình rất bất ngờ “Vì sao ngồi thiền thôi mà lại khóc nhiều như vậy?!”. Và ngày đầu tiên ở Làng, mình đã thực hành thiền ngồi có hướng dẫn, và mình hiểu vì sao anh khóc, vì khi mọi thứ im lặng, chỉ còn tiếng thiên nhiên đất mẹ gửi gắm, ngay lúc đó, tiếng lòng của mình là lớn nhất. Mình đã xúc động khi sư cô nhắc đến ba, nhắc đến mẹ, và rồi dòng suy nghĩ của mình bắt đầu nghĩ đến cội nguồn của mình, nước mắt bắt đầu rơi và mình có thể nhận ra sự thay đổi cơ thể của mình. Khi viết những dòng này, bản thân mình vẫn còn xúc động khi nhớ đến trải nghiệm thiền ngồi tại Làng Mai lúc 4g30.

[Thiền Ngồi] Ngồi yên và thở như thế, ta có thể chế tác được sự có mặt đích thực của ta ngay bây giờ, ở đây. Và ta hiến tặng sự có mặt ấy cho tăng thân, cho thế giới. Đó là mục đích của ngồi thiền: ngồi yên mà không làm gì cả, có mặt trọn vẹn và ý thức là mình đang còn sống.

Bình thường mình hay thiền có hướng dẫn, tức có một giọng nói vang lên hướng dẫn mình cách quan sát cơ thể và hơi thể, quan sát suy nghĩ đang đi lang thang trở về với hiện tại, và duy nhất mỗi ngày đầu tiên, là mình được thực tập có hướng dẫn như thế, có lẽ Làng hiểu được có những người như mình chăng,… và khi không còn hướng dẫn, mình bắt đầu cảm thấy sự kết nối với bản thân dẫn trở nên rõ ràng, chặt chẽ và sự hiện diện của chính bản thân mình sâu, rất sâu và tĩnh lặng.

[Hơi thở Chánh Niệm] Thực tập thở có chánh niệm giống như đang uống một ly nước mát. Chỉ cần nhận diện và ôm ấp hơi thở như một bà mẹ trở về nhà để chăm sóc cho đứa con một cách dịu dàng trong vòng tay. Bạn thở và cảm nhận không khí đang đi vào và đi ra.

Thở vào, tôi biết tôi biết đây là hơi thở vào Thở ra, tôi biết tôi nhận diện hơi thở ra

Khi nghe chuông được thỉnh lên, lòng mình yên đến lạ kỳ, hơi thở hoà cùng tiếng chuông, mọi xúc cảm được thư giãn cùng với thời gian im lặng hùng tráng, âm thanh từ chuông thiêng liêng hơn bao giờ hết.

[Nghe chuông] Khi dừng lại và tập thở theo tiếng chuông, chúng ta lấy lại năng lượng của sự định tĩnh, chúng ta kết nối với giây phút hiện tại. Khi ta có tự do, những công việc chúng ta đang làm trở nên thú vị hơn, những người bạn trước mặt chúng ta trở nên ‘thực’ hơn.

Đến 5g30, sau khi kết thúc Thiền Ngồi và Tụng Kinh, mình cùng tất cả mọi người bắt đầu di chuyển xuống sảnh, mọi người tập trung trước Thiền Đường và Nhà Bếp, khi mọi người đã hiện diện đầy đủ, yên ắng cho phép bản thân mình được hiện diện với chính mình, Sư Thầy bắt đầu Thiền Đi, mọi người bắt đầu đi chuyển theo Sư Thầy, tiếng lao xao, loạt xoạt bắt đầu to dần và to dần, mình cũng di chuyển theo. Ngày đầu tiên, mình vẫn đi để kịp với mọi người, không chú ý đến hơi thở của mình cũng như bản thân, vẫn còn cảm giác lo lắng nếu bị bỏ lại. Nhưng đến ngày thứ 2, mình đã cảm nhận rõ từng bước chân, cảm nhận rõ lòng bản thân của mình, cảm nhận được hơi thở theo từng bước chân và mình toàn tâm toàn ý hướng vào bản thân cho mỗi bước chân Chánh Niệm

[Thiền đi] Để đi thật thảnh thơi, bạn nên kết hợp bước chân với hơi thở, khi thở vào có thể bước hai, hay ba bước, thở ra bước hai hay ba bước. Tôi thường bước hai bước khi thở vào và nói: “Vào, vào”. Tôi nói bằng bàn chân chứ không nói bằng miệng. Tôi đặt tất cả sự chú tâm vào hai lòng bàn chân. Bàn chân của tôi “hôn” lên mặt đất với tất cả tình thương. Khi thở ra, tôi đi thêm hai bước và nói: “Ra, ra”. Như thế nhịp đi của tôi là “Vào, vào. Ra, ra.”, bàn chân chạm đất trong chánh niệm. Thở tự nhiên và phối hợp bước chân với hơi thở. Đừng suy nghĩ mông lung, đem sự chú ý của mình xuống hai lòng bàn chân. Ta sẽ thấy rằng bước chân của ta vững vàng hơn, chắc chắn hơn. Sự vững chắc ấy sẽ đi vào trong cơ thể, vào trong tâm thức ta. Hãy đi như một người tự do. Ta không còn là nô lệ cho những dự án hay buồn phiền nữa. Mỗi bước chân là một bước phục hồi tự do.

Khi di chuyển gần đến Thiền Đường, mình đã bị cuống vào hình ảnh mặt trời đang lên, những ánh nắng đầu tiên của ngày bắt đầu soi sáng cả một rừng hoa ở Làng, mình dần tách đoàn và di chuyển đến cảnh vật đẹp đến nao lòng trước mắt mình. Bình minh ở Làng Mai đẹp quá… Bạn có thể nhìn thấy khung cảnh ở Làng Mai qua video mình quay tại Làng đây:

Đến 7g, mình di chuyển đến Nhà Bếp để xếp hàng lầy đồ ăn sáng, “Đồ ăn thơm quá, nhìn ngon nữa”, đó là suy nghĩ của mình khi nhìn thấy những khay đồ ăn chỉnh chu, đẹp mắt được các sư thầy, sư cô thức sớm để chuẩn bị cho cả Làng cùng ăn. Khi di chuyển từ Nhà Bếp sang Nhà Ăn, đôi lúc mình sẽ nghe thấy tiếng chuông mỗi 15 phút để nhắc bản thân mình chú ý đến hơi thở, và ngay lúc đó, dù đang làm bất kỳ việc gì, mình cũng sẽ dừng lại và hướng vào trong, hướng vào từng hơi thở cho đến khi tiếng chuông được thỉnh xong.

[Nghe Chuông] Tại tu viện, tiếng chuông như tiếng gọi của Bụt trong ta, nhắc nhở chúng ta quay về tự thân. Ở làng Mai, bất cứ khi nào nghe chuông đồng hồ, chuông điện thoại hay chuông sinh hoạt trong tu viện, chúng ta đều dừng lại. Chúng ta gọi âm thanh đó là ‘tiếng chuông chánh niệm’. Khi nghe tiếng chuông được thỉnh lên, chúng ta dừng lại, dừng lại mọi nói năng và sinh hoạt. Chúng ta buông thư toàn thân và trở về ý thức hơi thở vào ra của mình. Khi dừng lại và tập thở theo tiếng chuông, chúng ta lấy lại năng lượng của sự định tĩnh, chúng ta kết nối với giây phút hiện tại. Khi ta có tự do, những công việc chúng ta đang làm trở nên thú vị hơn, những người bạn trước mặt chúng ta trở nên ‘thực’ hơn.

Mình sẽ di chuyển nhẹ nhàng đến bàn ăn, nhẹ nhàng đặt dĩa thức ăn lên bàn, chào mọi người xung quanh và nhấc ghế của mình trong yên lặng (Không nên kéo ra, vì âm thanh sẽ phá đi bầu không khí im lặng tại đây), mình ngồi vào bàn nhẹ nhàng, và chờ đợi tiếng chuông. Trong lúc chờ đợi, ta có thể quan sát mọi người xung quanh, có thể thiền ngồi, nhằm mắt và hít thở. Khi tiếng chuông vang lên, ta có thể bắt đầu bữa ăn cùng tất cả mọi người tại Nhà Ăn, và bắt đầu ăn trong Chánh Niệm…

[Ăn cơm Chánh Niệm] Ăn cơm cũng là một phép thực tập rất sâu sắc. Trong khi ăn ta phải thiết lập thân tâm trong giây phút hiện tại để tiếp xúc với thức ăn và tăng thân đang có mặt. Đừng để tâm ý bị lôi kéo bởi qúa khứ, tương lai và những lo lắng, buồn giận và suy nghĩ vẩn vơ.

Mình nhớ mình cảm thấy có lỗi với cơ thể như thế nào khi Sư Cô Thiền Nghiêm giảng về Ăn cơm Chánh Niệm vì mình đã có quá nhiều bữa ăn vội vã, nhai sơ sài, ánh mắt còn dán lên màn hình làm việc để ăn cho có, ăn cho no và quay lại với công việc. Và bữa ăn Chánh Niệm đầu tiên mình đã khóc (lần nữa) vì được ăn chậm, được nhai kỹ, được ngắm nhìn thật kỹ từng món mình ăn, cảm thấy vô cùng biết ơn các Tăng Thân đã chuẩn bị thật kỹ cho bữa ăn thật ngon, biết ơn cơ thể mình như răng, môi, miệng, bao tử, dạ dày đã làm việc không ngừng nhưng mình chưa có lần nào ghi nhận công sức của tụi nhỏ hết trơn… và mình nhớ đến mẹ, nhớ những bữa ăn được mẹ nấu cho ăn khi bé đến lớn… Lại khóc nữa!

Đến 1g trưa, mình và mọi người được trải nghiệm thiền buông thư, lúc đầu mình chưa biết, lại nghĩ mới ăn trưa xong mà thiền chắc ngủ quá… ngủ thật mọi người à [Cười to], khi vừa lên Thiền Đường, nệm và bồ đoàn đã được sắp xếp chỉnh chu cho mọi người nằm xuống, vừa nằm vừa nghe Sư Cô, Sư Thầy kể chuyện cho nghe, và rồi thiếp đi lúc nào không hay, trong lúc thiếp đi, vẫn còn nghe được tiếng của Sư thầy, Sư Cô, nghe được tiếng hát nhẹ nhàng, trong trẻo và cơ thể thư giãn, thoải mái chìm vào giấc ngủ sâu…

[Thiền buông thư] là cơ hội để cho thân tâm được nghỉ ngơi, được chữa trị và hồi phục. Chúng ta để cho toàn thân được buông lỏng, đưa sự chú tâm và gởi tình thương lần lượt đến từng tế bào, từng bộ phận của cơ thể. Những lúc không ngủ được, ta có thể tập buông thư để lấy lại sức. Nằm trên giường ta buông lỏng toàn thân và theo dõi hơi thở.

Sức mạnh hơi thở

Viết tới đây, bản thân mình cảm thấy thật nhẹ nhõm khi nhớ lại từng khoảnh khắc khi ở Làng Mai. Dù có đi đâu, ở đâu, làm gì, thứ duy nhất mình biết sẽ mai bên cạnh mình dù mình hạnh phúc hay khổ đau sẽ là hơi thở. Những lúc mệt mỏi mọi thứ, hơi thở sẽ là nguồn động viên cho mình, nhưng lúc vui quá, có thể quên mất đi hiện tại, hơi thở sẽ nhắc nhở mình, phải thư giãn, kiểm soát bản thân hơn. Nên khi nói đến Làng Mai, đi để hiểu, hiểu rồi thương. Hiểu ở đây là hiểu mình, thương ở đây cũng là thương mình, mình đã luôn ở trạng thái không đủ thời gian để làm mọi việc và cân bằng cuộc sống, và quán sát, nhận diện hơi thở đã giúp mình sống Chậm lại hơn bao giờ hết, nên nội dung cuối cùng ở phần 2 này, mình sẽ chia sẻ thêm về Sức Mạnh Hơi Thở:

Khi gieo cho bản thân nhận thức về hơi thở, tự dưng bây giờ mỗi lần thực hành xong, mình lại cười, giống như phản xạ có điều kiện vậy, cảm thấy nhẹ nhõm khi kết nối với chình mình, khi tự ngồi xuống đàm đạo với bản thân, lắng nghe lòng mình, nhìn nhận lại một ngày đã trôi qua ra sao, lòng mình đang muốn nói những gì… Âm thành của vô thanh lại giúp mình nghe rõ tiếng lòng của mình hơn, lạ thay của sự im lặng.

Khi mình xoay vào bên trong đủ sâu, mình sẽ nhìn vào các mối quan hệ, chuyến đi này như hồi chuông cảnh tỉnh cho mình về những người thân yêu vẫn còn ở bên cạnh, biết ơn vì vẫn đồng hành cùng nhau, cũng như buông bỏ những người nên rời xa, và chấp nhận những người đã rời xa. Người đến và đi trong cuộc đời mình, người sẽ mang đến cho ta trải nghiệm, người sẽ dạy cho ta một điều gì đó (hoặc có thể nhiều hơn).

Viết tới đây, tự dưng mình nhận diện được hơi thở của mình nè, và lại vui khi mình vẫn còn đang thở đó (Cười)

Điều dọng lại với mình có lẽ chỉ tóm gọn bằng 3 câu mà mình đã học được trong chuyến đi 7 ngày này, mình sẽ chia sẻ ở phần 3 nhé!