“Dạo này ngành này có vẻ hot nhỉ?”
“Sao dần dần mọi người chuyển qua làm Life Coach hết vậy?”
“Ngành này đang rộ lên, chuyển ngành qua đây làm không sợ bị hoà tan vì quá nhiều à?”
Khi nhắc đến khai vấn hay còn gọi là coaching, có nhiều bạn vẫn còn lạ lẫm với từ này hoặc dịch vụ này, nhưng có những bạn biết và đã có trải nghiệm không hề tốt khi nhắc về khai vấn. Có những bạn đã từng có trải nghiệm tuyệt vời về ngành khai vấn và rất ủng hộ mình trên con đường trở thành chuyên gia khai vấn chuyên nghiệp.
Nếu như hỏi Dịu về hành trình biết đến khai vấn, Dịu nghĩ sẽ cần quay lại 6 năm trước, khi Dịu tham dự một buổi workshop của LCV cùng với The Mother of Coaching là Cô Cherie Carter-Scott đến chia sẻ. Thời điểm đó, Dịu biết Coaching là đặt câu hỏi, nhưng quan trọng là mình đặt câu hỏi gì và như thế nào? Nghệ thuật đặt câu hỏi không hề dễ. Và sau đó D được trải nghiệm Coach, trong lúc chờ đợi đến lượt mình, Dịu vẫn nhớ anh Phong – Co Founder của LCV là người đã chia sẻ về Khai vấn và anh cũng chia sẻ về khoá học. Lúc đó Dịu đã nghĩ là Dịu còn quá trẻ để trở thành Coach, nhưng anh đã chia sẻ với Dịu là “Chính sự tò mò của tuổi trẻ, mới có thể hỗ trợ được cho Coachee mở ra nhiều góc nhìn mà họ chưa từng nghĩ tới” và lúc đó Dịu chỉ biết “Wow” nhưng lúc đó làm gì có tiền để học 🙂

Với vai trò là Coachee, Dịu chỉ biết vấn đề mình đang gặp và trả lời những câu hỏi từ Coach, và tuyệt vời sao, Dịu đã có câu trả lời cho mình dù thời điểm đó, cũng thắc mắc là sao Coach có thể có những câu hỏi hay như vậy.
Tự dưng được đi học Khai Vấn
Đến năm 2021, cũng là thời điểm dịch Covid bùng nổ ở Sài Gòn, Dịu được anh Sếp hỗ trợ một khoá học Khai Vấn cho Lãnh đạo vì bên đối tác tặng cho công ty hai khoá học thì anh thấy Dịu hứng thú với tâm lý học và quản lý nên anh đề xuất Dịu tham gia vì anh thay đổi nhiều sau khoá học từ Leaders Create Leaders, và Dịu được tham gia khoá đầu tiên được diễn ra trực tuyến.
Tuy là trực tuyến, nhưng lại rất kết nối, Dịu cũng các anh chị đa phần đều ở cấp Quản lý, lãnh đạo của một công ty, tổ chức lớn tham gia lớp trực tuyến này. Việc mở Camera xuyên suốt khoá học cũng là một trong những trải nghiệm thú vị mà Dịu đã từng có trong lớp này. Nếu nói về Leadership Coaching Program (Chương trình khai vấn lãnh đạo) được dạy bởi này Warren Eng, Dịu được trải nghiệm khá nhiều kiến thức hay ho về đội nhóm, tầm nhìn và cách quan tâm nhân viên để họ có thể cùng mình phát triển, đây là một vài điểm sáng mà Dịu cảm thấy tâm đắc:
- Feed forward: Thay gì Feedback tức là góp ý sau khi người khác đã hoàn thành, thì Feed Forward sẽ chia sẻ trước góc nhìn, suy nghĩ của họ về dự án, công việc đang chuẩn bị triển khai.
- Vòng xoáy Peer Presser và Peer Influence: Hình ảnh lốc xoáy được sử dụng để phân biệt hai định nghĩa này, đều là những người ngang hàng ở địa vị, tuổi tác, thế hệ, cấp bậc nhưng lốc xoáy có thể mang một người khác xuống – gọi là Peer Pressure và Nâng người khác lên – Gọi là Peer Influence.
- Những điều mong muốn và không mong muốn từ Leader/ Lãnh đạo: Việc chia sẻ những điều mong muốn và không mong muốn sẽ giúp giao tiếp và cách làm việc của lãnh đạo và nhân viên trở nên hiệu quả hơn, đặc biệt là trong giai đoạn thử việc hoặc trước khi bắt đầu chạy dự án.
- Các cấp bậc lắng nghe: Lắng nghe là một trong những kỹ năng quan trọng trong việc khai vấn, mình nên lắng nghe với tâm thế ra sao, những gì cần nói, những gì nhân viên/ Khách hàng không nói nhưng mình nên nhận ra (Dịu sẽ chia sẻ kỹ hơn ở bài viết khác)
- Coaching in Workplace/ Khai vấn ở nơi làm việc: Làm việc đội nhóm, cùng thúc đẩy nhóm, bộ phẩn đạt mục tiêu chung thông qua phương pháp đặt câu hỏi nhằm hướng cả nhóm đến giải pháp chung, tinh gọn và hiệu quả.

Nhớ về thời điểm đó, LCL đã thôi thúc Dịu hỗ trợ người khác bằng phương pháp khai vấn nhiều hơn, nhưng trong quá trình hỗ trợ, D cũng sử dụng phương pháp Reflection (Sự phản chiếu) thông qua một vài hình ảnh để hiểu hơn về câu chuyện của họ chứ cũng chưa hoàn toàn có một chiến lược, phương pháp cụ thể để có thể đào sâu hơn. Tuy nhiên, Dịu vẫn biết ơn những trải nghiệm, kiến thức và anh chị đã đồng hành với Dịu trên đoạn đường xây những viên gạch đầu tiên trở thành Chuyên Gia Khai Vấn.
Bộ công cụ Point of You trong khai vấn
Dịu được trải nghiệm bộ Point Of You lần đầu tiên trong lớp của Cô Nông Vương Phi – Founder Phi&P, khi được trải nghiệm bộ ảnh từ bộ công cụ Point Of You, Dịu đã có những câu hỏi về bức ảnh Dịu được nhận

Dịu đã nhớ về trải nghiệm chiến thắng bản thân mình khi hoàn thành Half Marathon đầu tiên và cười tươi như vậy đó. Dịu còn cảm nhận được khí thế, không khí của buổi chạy vẫn còn đang hiện hữu khi thấy bức ảnh này. Và thời điểm đó, Dịu nhận ra, mình là người rất thích đặt ra mục tiêu và chiến thắng bản thân mình, và luôn cố gắng trở thành phiên bản tốt hơn mỗi ngày. Và Dịu đã để bộ công cụ Point Of You gồm 3 bộ là Punctum, Coaching Game và Faces trong To Buy List/ Danh sách các món cần mua tận… 5 năm mới mua. Một phần vì chi phí, một phần vì chưa cần liền. Vậy thời điểm D cần là khi nào?
Khi Dịu thấy Point Of You đang được discount/ giảm giá và khoá học Level 1 cũng được mở tại Việt Nam bởi chị Thuý Nano – Một trong những giảng viên được phép dạy Point Of You tại Việt Nam. Vậy Point of You là công cụ như thế nào?
“Point Of You (POY) là một công cụ đào sâu tâm trí bằng hình ảnh được phát triển từ năm 2006 bởi 2 doanh nhân người Do Thái. giúp truyền cảm hứng cho mọi người để tìm kiếm các quan điểm mới; nhìn sâu vào bên trong và xung quanh. Bộ công cụ giữ cho người tham gia luôn được khơi gợi chia sẻ, chiêm nghiệm, quan tâm và luôn thấy thú vị ở những góc nhìn mới. Là một khám phá kích thích và khai phá các giác quan của chúng ta và mở ra những khả năng mới”

Với phương pháp Point Of You, bản thân Dịu phải đặt tâm thế xoay vào bên trong nên tự nhìn nhận bản thân mình, đặt cho mình những câu hỏi để có thể vượt qua những vấn đề của mình. Mỗi bức ảnh sẽ gợi nhớ cho mình một câu chuyện, một kỉ niệm, một cảm xúc nào đó… nhưng mỗi người sẽ có những góc nhìn khác nhau về bức ảnh này, có người sẽ cảm nhận niềm vui, có người sẽ nhớ đến kỉ niệm buồn. Nên bộ công cụ này được gọi là Point Of You, góc nhìn từ bạn. Và chỉ có mình mới nhìn ra được những câu chuyện ẩn sâu bên trong.
Dịu may mắn khi được học, khi được trải nghiệm và hoàn thành khoá học Point Of You và áp dụng vào trong Khai vấn cho khách hàng giúp họ:
- Nhìn sâu vào bản thân và khám phá giá trị của mình
- Cơ hội ngồi với những cảm xúc mà mình đã phớt lờ lâu nay
- Giải quyết được các vấn đề mình đang có
- Khai mở được góc nhìn mới
- Tập trung cho sự phát triển của bản thân
Giai đoạn học Level 1 của Point Of You có thể nói là căng thẳng và mệt mỏi khi việc học và làm khá dồn dập những ngày cuối năm, và đến với Point of You, khi được tắt điện thoại để tập trung hoàn toàn cho bản thân, Dịu đã khóc vì mình đã ngó lơ bản thân bấy lâu nay, đã phớt lờ đi những cảm xúc tiêu cực để rồi nổ như một quả bóng căng phồng. Và chính Point Of You đã cho Dịu cơ hội nhìn sâu vào bên trong.
Trở thành chuyên gia Khai vấn cùng LCV
Trong quá trình học Tâm lý học Văn bằng 2 tại trường Khoa học Xã Hội và Nhân Văn, Dịu đã có thêm nhiều kiến thức và góc nhìn về tâm lý của một người, cũng như phương pháp hỗ trợ họ. Và đâu đó D thấy phương pháp Coaching/ Khai vấn trong các học thuyết tâm lý nổi tiếng mà Dịu được học đó là Tâm lý học cá nhân của Alfred Adler và Thân chủ trọng tâm của Carl Roger. [Dịu sẽ chia sẻ rõ hơn ở các bài viết sau]
Dịu nhận ra sự tương đồng của các học thuyết này và phương pháp Khai Vấn cũng như trong khoảng thời gian này, Dịu hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của Khai Vấn trong việc tìm ra chìa khoá của vấn đề từ chính bản thân mình. Có thể nói, chính khoảng thời gian này, Dịu quyết định đầu tư để trở thành chuyên gia khai vấn được cấp bởi ICF (International Coaching Federation) – Liên đoàn khai vấn Quốc tế để được bắt đầu hành nghề và mong muốn được học một cách bài bản nhất có thể. Và Dịu đã liên hệ LCV – Một trong những tổ chức hàng đầu về Khai Vấn tại Việt Nam với phương pháp Thông minh cảm xúc (EQ) là một trong những phương pháp Dịu luôn quan tâm khi mình hỗ trợ cho khách hàng.
LCV không hề làm cho Dịu thất vọng, thậm chí Dịu còn nhận được nhiều giá trị hơn những gì Dịu đã mong đợi. Khoá học của LCV kéo dài hơn 2 tháng và diễn ra vào mỗi chủ nhật hằng tuần từ sáng 8g30 đến tối 6g. Trong hơn 2 tháng học về khai vấn, Dịu đã được các Cố Vấn (Mentor) cũng như các anh chị bạn cùng lớp chăm sóc sức khoẻ bên trong, có thể nói đây là giai đoạn mình cảm thấy yêu thương bản thân hơn bao giờ hết khi mình luôn quan sát bản thân mình hằng tuần.
Đồng hành với LCV hơn 2 tháng, D nhận ra bản thân mình đã thay đổi dần dần, mình có thêm nhiều đồng môn, những người bạn tốt, những người luôn đồng hành, luôn tin tưởng và luôn dạy dỗ, chia sẻ cho mình những điều thiệt hay ho, và thú vị.

Thông suốt bên trong, xuất chúng bên ngoài
Hiểu mình, hiểu người
Thương mình, thương người
Sống đời người khai vấn
Những câu chia sẻ của LCV mà D sẽ luôn khắc ghi và nhớ mãi, để có thể khai vấn, bản thân mình cần phải vững bền, phải hiểu bản thân, phải biết mình đang như thế nào bằng cách chăm sóc “being”.
|“Being” ở đây như một cách nói về giá trị tinh thần bên trong mỗi người khi được làm điều mình thích, làm điều mình thấy hạnh phúc, làm điều mình thoải mái và quan trọng là mang lại cho mình năng lượng tích cực.
Và điều mà mình cảm thấy đúng nhất khi chọn học LCV đó chính là Đạo đức nghề nghiệp người khai vấn. Khi chứng kiến và nghe nhiều câu chuyện của bạn bè xung quanh hiểu sai về khai vấn, khi học đến chương này, Dịu thấm hơn bao giờ hết, cảm thấy đạo đức trong bất kỳ nghề nào cũng quan trọng, và khai vấn đã mở ra cho Dịu nhiều cánh cửa để mình không ngừng phát triển bản thân mình.
Và Dịu xin khép lại “Hành trình đến với Khai vấn” tại đây, viết nữa chắc mọi người chê dài quá luôn á, chứ viết những dòng này là lòng Dịu cảm xúc dào dạt lắm vì nhớ lại những buổi học sáng, chiều chủ nhật. Chỉ mong đến ngày học, đến ngày gặp lại cả lớp, các Coach, các Mentor để được bổ sung thêm thiệt nhiều kiến thức và quan trọng là niềm vui.
Chọn nghề Khai vấn, vẫn sẽ và mãi luôn là công việc mà Dịu cảm thấy yêu thích nhất, vì thời điểm đó, mình được là chính mình, được thoải mái giúp đỡ và hỗ trợ Coachee – Người đã tin tưởng đồng hành, chia sẻ và hành động cùng Dịu.

Từ Coachee trở thành Coach, một con đường khá dài từ cách đây 5 năm trước, và giờ đây, sau nhiều thử thách, nhiều sự lựa chọn, mình trở thành Coach với một tâm thế hiện diện trọn vẹn với Coachee và đồng hành cùng họ như cách các Coach đã đồng hành cùng mình – Pay It Forward (Đáp đền tiếp nối)

