“Chắc là làm màu cho giống với Google kiểu như tìm kiếm mọi thứ” – Và đó là suy nghĩ của Dịu khi nhìn thấy bìa sách và quyết định không mua quyển này dù đã biết từ trước đó khá lâu.
Mãi đến sau này, trong khoảng thời gian Dịu bắt đầu GAP Year tức năm tạm dừng mọi thứ để tạm trung hơn vào phát triển bản thân. Nếu ví cuộc sống như một ly nước biển với nhiều thứ như cát, sò, ốc, thì công việc như một chiếc muỗng cứ khuấy liên tục không dừng. Và việc chọn dừng chiếc muỗng này, giúp ly nước của Dịu trong hơn, lắng hơn, chậm hơn, và cát, sò, ốc bắt đầu chìm xuống đáy ly.
Và cát ở đây là thói quen xấu cả hành vi lẫn nhận thức, sò là những tổn thương, và ốc là những cảm xúc dồn nén mà chưa từng được nhìn nhận lại. Đây là một cách ẩn ý để thấy rõ được việc dừng đúng lúc, sẽ giúp bản thân mình trở thành phiên bản tốt hơn bằng cách nhìn lại trải nghiệm của chính mình.
Sau chuyến đi Xuyên Việt là hành trình đi vào bên trong cùng đơn vị đào tạo Khai Vấn LCV. Mọi thứ bắt đầu rõ ràng hơn khi quyển sách Search Inside Yourself xuất hiện trên App Sách Nói Fonos, và lần này, chính tiêu đề sách lại là yếu tố quyết định.
Ngoài vai trò là một người đọc, người nghe, người thực hành, Dịu muốn chia sẻ với vai trò là một người khai vấn, người Coach để có thể xác định rõ hơn mình nên cần tìm kiếm điều gì bên trong bản thân. Dịu chia bài viết này thành 3 phần:
- Sức mạnh của 3 vòng tròn CCI (Circle of Control and Influence hoặc Circle of Concern and influence)
- Ai rồi cũng sẽ tìm thấy điều tuyệt vời từ bản thân – Review Sách SIY
- Lãnh đạo với trí tuệ cảm xúc cùng SIY – Review khoá học SIY tại Pace.
Và chúng ta cùng bắt đầu thôi:
1. Sức mạnh của 3 vòng tròn CCI (Circle of Control and Influence hoặc Circle of Concern and influence)
Khi nhắc đến cuộc sống, hẳn bạn sẽ nghĩ đến rất nhiều yếu tố có thể liệt kê khác nhau tác động trực tiếp và gián tiếp đến bản thân mình như gia đình, bạn bè, đồng nghiệp, cộng đồng, công việc,… Nếu sắp xếp các yếu tố này theo theo hướng bản thân mình có thể kiểm soát hoặc ảnh hưởng, chúng ta sẽ chia thành 3 nhóm vòng tròn khác nhau.
- Vòng tròn kiểm soát:
Vòng tròn đầu tiên và nhỏ nhất ở trung tâm, gần bản thân nhất là vòng tròn kiểm soát, đại diện cho các khía cạnh trong cuộc sống mà chúng ta có thể kiểm soát trực tiếp. Cụ thể hơn đó chính là phản ứng của chúng ta đối với các sự kiện bên ngoài nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta. Ở một mức độ nào đó, chúng ta có thể cố gắng kiểm soát suy nghĩ, phán đoán, diễn giải và cảm xúc của mình.
Chúng ta cũng có thể kiểm soát một số phản ứng của mình và chọn không phản ứng bằng sự tức giận hoặc sợ hãi với một số kích thích nhất định hoặc lao thẳng vào hành động bốc đồng mà không suy nghĩ kỹ. Chúng ta có thể hướng đến việc đưa ra những lựa chọn có ý thức, có chủ đích trong cuộc sống phù hợp với các giá trị cốt lõi của mình.
Bên cạnh cuộc sống bên trong, chúng ta cũng có thể kiểm soát hầu hết các hành vi của mình. Ví dụ: Mặc dù chúng ta không thể kiểm soát việc mắc bệnh, nhưng chúng ta có thể cải thiện sức khỏe của bản thân với hy vọng ngăn ngừa bệnh tật. Chúng ta có thể chọn ăn uống điều độ, ngủ đủ giấc, uống đủ nước, tập thể dục và không sử dụng các chất độc hại.
Nói tóm lại, vòng tròn kiểm soát tượng trưng cho các yếu tố mà chúng ta có thể thực hiện hành động có ý nghĩa và tạo ra sự khác biệt tích cực từ chính bản thân chúng ta.
- Vòng tròn ảnh hưởng:
Vòng tròn thứ hai, lớn hơn một chút là vòng tròn ảnh hưởng, đại diện cho giao điểm của các yếu tố nằm trong tầm kiểm soát trực tiếp của chúng ta và các yếu tố nằm ngoài phạm vi kiểm soát của chúng ta. Những gì chúng ta đặt vào vòng tròn ảnh hưởng của mình cũng phụ thuộc vào mức độ lạc quan hay bi quan của chúng ta và cách chúng ta nghĩ về tác nhân và hiệu quả bản thân.
Một số việc chúng ta làm trong vòng kiểm soát sẽ lan tỏa ra bên ngoài. Chúng có hậu quả đối với bản thân chúng ta và những người xung quanh. Cách chúng ta cư xử và thể hiện tác động đến người khác và các dự án của chúng ta. Nó có thể ảnh hưởng tích cực đến một số tình huống và kết quả nhất định và do đó mở rộng vòng kiểm soát của chúng ta.
Ví dụ, việc chúng ta chuẩn bị và thể hiện tốt như thế nào cho một cuộc phỏng vấn xin việc sẽ làm tăng cơ hội nhận được công việc. Mức độ chăm chỉ của chúng ta và mức độ chiến lược của chúng ta về việc ra quyết định có thể quyết định sự thành công của doanh nghiệp chúng ta. Nhưng không phải lúc nào cũng vậy — và đó chính xác là vấn đề.
Đôi khi, hoàn cảnh bên ngoài sẽ lấn át mọi nỗ lực của chúng ta trong vòng kiểm soát. Ví dụ, việc chúng ta quá quan tâm đến cảm xúc của người khác thay vì chính mình, sống cho họ thay vì mình sẽ khiến việc đánh mất bản thân là chuyện sớm hay muộn.
Cần sự khôn ngoan trong việc sử dụng vòng tròn ảnh hưởng một cách hiệu quả trong cuộc sống của từng cá nhân.
- Vòng tròn không thể kiểm soát hay ảnh hưởng (Vòng tròn quan tâm):
Vòng tròn thứ ba và lớn nhất, bao bọc 2 vòng tròn kia lại và đồng thời là vòng tròn xa trung tâm nhất. Vòng tròn này bao gồm nhiều yếu tố bên ngoài, thách thức và hoàn cảnh mà chúng ta có thể quan tâm nhưng rõ ràng là nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta, cụ thể hơn đó là bao gồm các sự kiện, tình huống, phản ứng và hiện tượng rõ ràng nằm ngoài phạm vi kiểm soát và ảnh hưởng của chúng ta.
Ví dụ, chúng bao gồm quá khứ của chúng ta, nơi chúng ta sinh ra, cha mẹ chúng ta là ai và họ đối xử với chúng ta như thế nào, chính sách của chính phủ, diễn biến kinh tế, chiến tranh, bệnh tật có thể xảy ra với chúng ta, tai nạn, giao thông, hành vi của mọi người, phương tiện truyền thông, sự sa thải và cái chết của những người thân yêu.
Để sống một cuộc sống trọn vẹn và bổ ích, chúng ta cần học cách từ bỏ việc cố gắng kiểm soát bất cứ điều gì tồn tại trong vòng tròn này. Tất nhiên, nói thì dễ hơn làm. Nó liên quan đến khả năng từ bỏ mong muốn kiểm soát của chúng ta và đồng thời, tìm cách kiểm soát sự suy nghĩ vô ích.
Chúng ta không thể kiểm soát thế giới xung quanh mình, nhưng chúng ta có thể kiểm soát phản ứng của mình đối với thế giới đó”.
- Sức mạnh của 3 vòng tròn CCI:
Hiểu được 3 vòng tròn trên của bản thân khá quan trọng vì nó giúp chúng ta tập trung năng lượng và nguồn lực vào những điều quan trọng nhất trong cuộc sống cá nhân và nghề nghiệp của chúng ta. Tuy nhiên, không khó để có thể bắt gặp nhiều cá nhân bỏ lơ đi vòng tròn kiểm soát (Vòng 1) để tập trung nhiều vào vòng 2 và vòng 3.
Trong quá trình khai vấn cùng với khách hàng, việc xác lập được 3 vòng tròn từ buổi đầu tiền để khách hàng có thể nhìn nhận lại xem nguồn lực mà chính bản thân họ đang hướng vào đâu. Tất nhiên người khai vấn sẽ không chia sẻ, đưa ra lời khuyên, mà từ sẻ chia của họ để có thể đặt một bức tranh ẩn dụ nhằm giúp khách hàng có thể nhìn thấy rõ điều đó và hỏi xem, họ muốn làm gì khi nhìn thấy bức tranh này.
Khi ta sử dụng đúng vai trò của vòng số 1, tập trung năng lượng vào bên trong bản thân mình
Khi ta cho đi quá nhiều vào vòng 2, thay vì chính bản thân, mình sẽ dễ dàng đánh mất đi chính mình
Việc áp dụng 3 vòng tròn vào cuộc sống hàng ngày đòi hỏi nỗ lực có ý thức để chuyển sự tập trung của chúng ta từ vòng tròn quan tâm bên ngoài sang vòng tròn ảnh hưởng và kiểm soát bên trong. Điều đó sẽ mất rất nhiều thời gian tĩnh lặng và quan sát chính bản thân mình nhưng không phải là không thể.
- Cách xác định vòng tròn của bản thân mình.
Khi chia sẻ đến đây, nhìn lại bản thân mình cách đây vài năm, bản thân Dịu có thể thấy vòng tròn của mình đã có sự thay đổi đáng kể từ vòng 2 rất dày và chiếm hầu như 3 vòng tròn tổng thể thì chính khoảng thời gian GAP này, Dịu đã có thể được cân bằng và nhìn sâu vào bên trong mình, đưa bản thân về những điều mình có thể kiểm soát được, đặc biệt là cân nặng chẳng hạn, mình không thể kiểm soát người khác nói gì về cơ thể mình, nhưng mình có thể chọn trang phục phù hợp, có thể ăn uống lành mạnh, tập thể dục đều độ. Và Dịu sẽ chia sẻ mọi người cách để có thể hướng vào bên trong mình.
Bước 1: Xác định vòng tròn của bạn:
- Hãy dành thời gian để suy ngẫm về những khía cạnh khác nhau trong cuộc sống của chính bản thân mình và phân loại chúng vào 3 vòng tròn CCI.
- Nhận biết nơi bạn thường phân bổ phần lớn năng lượng tinh thần và cảm xúc của mình.
Bước 2: Tập trung vào Vòng tròn kiểm soát:
- Hướng sự chú ý của bạn vào những lĩnh vực nằm trong tầm kiểm soát của bạn, chẳng hạn như thái độ, hành vi và phản ứng của bạn trước những thách thức.
- Thực hành chấp nhận những hoàn cảnh ngoài tầm kiểm soát, giải phóng không gian tinh thần cho hành động hiệu quả.
- Kết lại vòng tròn CCI:
Thật ra các yếu tố trong vòng tròn của mỗi người là khác nhau vì mỗi người đều có những hoàn cảnh khác nhau, nơi ở khác nhau, múi giờ khác nhau, văn hoá khác nhau. Nên việc chú tâm ở đây cũng đang nhắc nhở về sự so sánh, việc so sánh bản thân mình với người khác thường được ví là con dao hai lưỡi.
Chìa khóa là tập trung năng lượng của bạn vào những thứ mà bạn có thể tác động – điều này sẽ giúp bạn tạo ra những thay đổi hiệu quả. Nếu bạn làm được điều này, bạn sẽ thấy vòng tròn ảnh hưởng của mình bắt đầu mở rộng – những người khác sẽ thấy bạn là người hiệu quả và điều này sẽ làm tăng sức mạnh của bạn. Ngược lại, nếu bạn dồn hết năng lượng vào những thứ mà bạn không thể thay đổi, vòng tròn ảnh hưởng của bạn sẽ thu hẹp lại. Bạn không chỉ làm cạn kiệt năng lượng của mình, mà những người khác có thể bắt đầu coi bạn là người tiêu cực và chỉ trích quá mức.
Mọi sự thay đổi luôn cần có thời gian, nên chậm mà chắc, bạn nhé!
Hẹn gặp lại bạn ở bài viết tiếp theo!